Dit was... Marie François bij Atelier Herkenrode

Dit was... Marie François bij Atelier Herkenrode

Op zondagavond 28 april 2019 bracht pianiste Marie François een uniek concert in het nieuwe Atelier Herkenrode n.a.v. Erfgoeddag 2019. Ze vertolkte de 24 préludes van Frédéric Chopin op de Pleyel concertvleugel n°86649 uit 1885, gerestaureerd door Atelier Herkenrode.

Pianoconcert Marie François

Pianoconcert Marie François

Pianoconcert Marie François op Pleyel concertvleugel uit 1885 met de 24 préludes van Frédéric Chopin

Op zondagavond 28 april 2019 kan je naar een uniek concert komen luisteren met pianiste Marie François in het nieuwe Atelier Herkenrode n.a.v. Erfgoeddag 2019. Ze vertolkt de 24 préludes van Frédéric Chopin op de Pleyel concertvleugel n°86649 uit 1885, gerestaureerd door Atelier Herkenrode.

Inschrijven niet verplicht. Beklinken en afsluiten met een drankje.

Wanneer: 28 april 2019 om 20u

Waar: Luikersteenweg 232, 3500 Hasselt. Bekijk het gedetailleerde liggingsplan.

Kruissnarige Pleyel n°86649 concertvleugel gebouwd in 1885 te Parijs

Kruissnarige Pleyel n°86649 concertvleugel gebouwd in 1885 te Parijs

 

Pianiste Marie François

Marie François bespeelde haar eerste pianotoetsen toen ze amper vijf jaar oud was. Ze studeerde Summa Cum Laude af als bachelor aan het Conservatorium Maastricht, waar ze les volgde bij Joop Celis. Recent rondde ze haar masterstudie Summa Cum Laude af bij Alan Weiss in het Leuvense Lemmensinstituut. Dit jaar studeerde ze opnieuw Summa Cum Laude af onder Polina Leschenko.

In België was ze reeds te horen in verschillende culturele centra, verder verzorgde ze al verschillende concerten in Nederland, Duitsland, Luxemburg en Italië. Een van haar optredens vond plaats in de Kleine Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam. Ze werd uitgenodigd voor het B-Classic festival in 2015 en het International Pianofestival in Miami, USA in 2016 en in 2018 nam ze deel aan het Kamermuziek festival in Schiermonnikoog en het Aurora Music Festival in Zweden.

Ook was ze één van DeZes, een jongere jury die voor Canvas commentaar gaf tijdens De Koningin Elisabeth Wedstrijd 2016.

Ze volgde master classes bij o.a. Elisabeth Leonskaja, Valentina Berman, Alexander Melnikov, Peter Donohoe. Ze nam ook drie jaar deel aan de Academia Chigiana in Siena, Italië, bij Lilya Zilberstein. Een concertpianist die haar sterk beïnvloed is Sergio Tiempo.

Op 5 april verschijnt haar debuut cd ‘Eclectic | Being Me’ bij Challenge Records.

 

Piano Pleyel concertvleugel n°86649

De piano werd gebouwd te Parijs in 1885, is 2m65 lang, heeft een bereik van 7 octaven 1/4, een avant la lettre sostenuto-pedaal, bezit een bijzonder dubbel repetitie-mechaniek met ivoren lamellen, en is één van de eerste kruissnarige piano's van Pleyel. Het instrument kwam in mijn handen in 2014 in Parijs waar ik het kocht van een Parijzenaar, en naar Hasselt liet overkomen om daar minutieus te restaureren en in speelbare staat brengen. Marie François krijgt de primeur om als eerste de gerestaureerde Pleyel n°86649 te bespelen voor publiek.

Erfgoeddag 2019 - Inschrijving workshops pianorestauratie

Erfgoeddag 2019 - Inschrijving workshops pianorestauratie

erfgoeddag 2019

Kom naar het atelier op zondag 28 april 2019 tijdens Erfgoeddag en neem deel aan de workshop ‘De piano gerestaureerd’. Het atelier is eveneens doorlopend te bezoeken van 11u tot 23u.

Workshops rond pianorestauratie

Ben jij een beetje handig en wil je eens aan de slag met pianosnaren, pianotoetsen, fineren en dierlijke lijmen? Schrijf je dan zeker in!

In deze workshop onderzoeken we samen welke materialen en onderdelen er in een piano zitten. Daarna gaan we aan de slag met enkele technieken en zet je je eerste stappen in de restauratie van piano's.

Er zijn 3 workshops gepland met plaats voor telkens 8 deelnemers:

  • 1ste workshop: om 11u tot 12u30

  • 2de workshop: om 13u30 tot 15u

  • 3de workshop: om 16u tot 17u30

GPS Locatie: Luikersteenweg 232, 3500 Hasselt. Bekijk het gedetailleerde liggingsplan.

Aansluitend

MarieFrancois-12_Fotor.jpg

Pianoconcert Marie François

Zondag 28-04-2019
20u - gratis toegang

Marie François speelt 24 Préludes van Frédéric Chopin op Pleyel concertvleugel n°86649 uit 1885, gerestaureerd door Atelier Herkenrode

Atelier Herkenrode verhuist naar nieuwe locatie

Atelier Herkenrode verhuist naar nieuwe locatie

atelier-web.jpg

Atelier Herkenrode


Luikersteenweg 232, 3500 Hasselt

Vlaanderen, België

72 m² pianoatelier. Volledig in het teken van restauratie en herstelling van piano's, waar vakmanschap met gebruik van traditionele technieken en bezieling voor handwerk centraal staan.

Gedetailleerd liggingsplan

Zo geraakt u er

Zo geraakt u er

Officieel 'Erkend Ambachtsman'

Officieel 'Erkend Ambachtsman'

122-16-logo-nl.jpg

Vanaf september 2018 is Atelier Herkenrode officieel wettelijk ‘Erkend Ambachtsman’ geworden. De titel werd uitgereikt door de FOD Economie. Met deze erkenning benadrukt het Atelier de manuele aspecten en het authentieke karakter van zijn werkzaamheden, en een ontwikkeling in kennis gericht op kwaliteit, traditie, creatie en innovatie.

De 4 seizoenen - hoe de piano ontstemt

De 4 seizoenen - hoe de piano ontstemt

Veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid zorgen ervoor dat de piano uit stemming raakt. Hout is een levend materiaal dat rechtstreeks reageert op deze schommelingen en de piano is bijna volledig uit hout vervaardigd. Voornamelijk de werking van het klankbord wordt hoorbaar in de klank, een houten membraan uit fijnspar. Het krimpt of zet uit afhankelijk van de omgevingstemperatuur, en deze kleine veranderingen zorgen er uiteindelijk voor dat de piano ontstemd raakt.

Bijzondere vrouwen aan de piano: Maryla Jonas

Bijzondere vrouwen aan de piano: Maryla Jonas

maryla.jpg

Maryla Jonas (1911-1959) is een in Polen geboren pianiste die aan het naziregime ontsnapte, naar Brazilië uitweek en zich daarna in de Verenigde Staten vestigde. Ze stierf te vroeg. Het is moeilijk om te besluiten wat het meest indruk maakt: haar leven of haar musiceerkunst?

In oktober 1939 stapte Maryla Jonas als achtentwintigjarige te voet van Warschau naar Berlijn, alleen, zwervend langs de wegen, in obscure oorlogsomstandigheden, ondervoed en uitgeput, slapend in schuren en greppels. Nazi-Duitsland had Polen overrompeld. Het is 600 kilometer en moet meer dan een maand geduurd hebben. Toen had ze er al vanaf haar achtste een carrière als wonderkind in Polen en Europa opzitten (Berlijn, Kopenhagen, Brussel, Wenen, Parijs, Londen).

Haar hele familie en zijzelf, van joodse afkomst, waren in september 1939 door de Gestapo opgepakt. Zij kreeg een voorstel om voor nazi-publiek een pianorecital te geven maar weigerde. Dat viel niet goed. Toch liet een hoge officier haar na enkele weken uit de gevangenis ontsnappen. Hij had voor de oorlog een optreden gezien, was diep onder de indruk en gaf haar nu een kans om te ontkomen.

Hij tipte haar in Berlijn naar de Braziliaanse ambassade te gaan en asiel aan te vragen. Een zus van haar was al voor de oorlog naar het Zuid-Amerikaanse land uitgeweken. Maryla Jonas heeft het gehaald. Ze geraakte op een vlucht Berlijn - Lissabon, vervolgens op de boot naar Brazilië.

In juni 1940 stond ze op het podium in Rio de Janeiro en gaf er haar eerste concert. Van nul af aan opnieuw beginnen! In de maanden daarvoor was ze in Rio met een zware depressie in een instelling opgenomen, ze vernam dat in Polen haar man, haar ouders en één broer waren omgebracht. Haar voortijdige overlijden zou een gevolg van die periode zijn. Toen was ze 48 jaar.

Na haar depressie wou ze geen piano meer aanraken maar haar zus en Arthur Rubinstein, die Rio de Janeiro voor enkele concerten aandeed, pepten haar op. Ze nam weer aan het klavier plaats. Rubinstein noemde haar later ‘one of the most extraordinary women virtuosos of the present age’.

Op haar elfde was Maryla Jonas al tot het conservatorium van Warschau toegelaten. In 1920 speelde ze er haar eerste openbare concert. Begin jaren dertig volgde ze een aantal lessen bij Ignaz Paderewski en Emil von Sauer, de twee beroemde leerlingen van Ferenc Liszt. De twee erfgenamen van Liszt hadden uit eerste hand de romantische klaviertechniek en -virtuositeit van Liszt overgenomen. De medestudenten van Maryla Jonas waren Witold Małcużyński and Halina Czerny-Stefańska. Ze zijn dus alledrie pianisten die in tweede lijn tot het pianospel van Franz Liszt teruggaan.

In 1938 nam Jonas aan de tweede uitgave van het Koningin Elisabeth-concours deel, maar werd niet weerhouden. Emil Gilels en Moura Lympany kwamen op het hoogste trapje, terwijl Arturo Benedetti Michelangeli zevende werd.

Al vlug had de boekingsagent van Jonas in Brazilië door dat er niet echt carrière in Latijns Amerika viel te maken en de gages waren klein. Ze had toen al concerttournees in verscheidene Latijnse landen achter de rug.

In 1945 schraapte ze 2 000 $ bij elkaar om een optreden in New York, Carnegie Hall te betalen. Haar debuut in de VS op 25 februari 1946 was rampspoedig. Er was niet één ziel in de zaal, behalve enkele vrienden, maar ze kreeg een maand later een tweede optreden voor elkaar. Ditmaal zat de zaal bomvol. Recensenten prezen haar de volgende dag de hemel in met titels als ‘a great pianist, who has few equals; a poet and a master of her instrument.’ Columbia Concerts nam haar publiciteit in handen en ze tekende een contract voor tours in alle grote steden in de VS en Canada.

Plots was ze een beroemdheid. Ze was vooral populair met haar Chopin-vertolkingen die ze als Poolse natuurlijk uit eerste hand vertolkte. Ze was een artieste die risico’s nam, het rubato meesterlijk beheerste en verstilde pianissimo’s vol kracht kon spelen. Vaak koos ze pas tijdens het optreden welke stukken ze zou spelen. In het programmaboekje stond alleen: ‘2 Nocturnes, 3 Mazurkas, 2 Walsen’ enz.

In 1946 liet ze haar overlevende broer uit Polen overkomen. Bij het aanvragen van de documenten leerde ze toevallig haar tweede man kennen, een specialist endocrinologie die cello speelde Het was een gelukkig maar kort huwelijk.

‘My dear, I am so much in love,’ riep ze vaak op society-feestjes uit. ‘To me he is the greatest doctor, the greatest cellist, the greatest man.’ Ze hield van de recepties en party’s die na haar optreden werden gegeven. Ook kon ze heel goed koken, Poolse menu’s grapte ze altijd.

Ze zat vol excentriciteiten, kreeg last van gewichtscontrole, had voor ieder concert plankenkoorts. Bij elk optreden sleurde ze haar simpele houten keukenstoel mee. Ze moet een grappige, kwieke, zelfrelativerende glamoureuze vrouw geweest zijn. Die succesvolle periode duurde maar enkele jaren.

Vanaf 1949 moest ze vaak concerten door ziekte afgelasten. In januari 1951 viel ze in New York op het podium flauw. Na verzorging maakte ze haar concert af.

In dat jaar maakte ze ook haar laatste studio-opnamen. Vanaf die tijd vergat ze soms delen van de partituur tijdens optredens. In 1954 begon ze ambitieus aan een revival maar die werd enkele jaren later plots afgebroken. In 1956 gaf ze haar laatste recital. Ze leed aan een soort hemofilie, uitzonderlijk voor vrouwen en kreeg ernstige zenuwinzinkingen. Op 3 juli 1959 stierf ze, ze was slechts achtenveertig.

De meest fameuze opnamen van Maryla Jonas zijn die met mazurka’s van Chopin. Haar repertoire is beperkt en haar verzamelde opnamen nemen slechts vier cd’s in beslag. Vorig jaar verzamelde Sony Music, erfgenaam van Columbia Records haar studio-opnamen en bracht ze uit in een box van vier cd’s.

Sony: The Maryla Jonas Story: her complete piano recordings remastered, Sony Classical 88985391782. Released 2 August 2017, transferred from the original analogue discs and tape masters

Boedapest, stad van Franz Liszt

Boedapest, stad van Franz Liszt

Het Liszt Ferenc Memorial Museum, tegenwoordig de 'oude academie'

Het Liszt Ferenc Memorial Museum, tegenwoordig de 'oude academie'

In de lente van 2018 reisde ik enkele dagen af naar Boedapest in Hongarije. 

De geest van componist Franz Liszt (1811-1886) hangt er nog steeds rond te dwarrelen na meer dan een eeuw. Voornamelijk het Liszt Ferenc Memorial Museum en de Liszt Academy blijven walhalla's voor iedereen die dichter wil raken bij de essentie van het fenomeen Liszt.

Het mysterie rond de sterpianist - een echte vedette tijdens zijn leven - werd alleen nog groter toen ik voet zette in zijn vertrek op het eerste verdiep van de 'oude academie' (nu het Memorial Museum) waar hij de 6 laatste jaren van zijn leven doorbracht. Als oprichter van de academie gaf hij er les maar vroeg er nooit een cent voor in de plaats. In ruil hiervoor kon hij er kosteloos verblijven.

Tussen de talloze unieke klavierinstrumenten die ofwel op zijn aanvraag werden vervaardigd, ofwel hem werden aangeboden door klavierbouwers, stond ook een onopvallende Bösendorfer-vleugel, maar wel een heel speciale. Dit instrument met Weens mechaniek was de piano waar Liszt zijn lessen op gaf. De kennis, ervaring en kunst werden dus via dit instrument doorgegeven. Volgens wat ik kon waarnemen was het instrument degelijk gerestaureerd, en men kon mij vertellen dat de piano bij gelegenheden nog steeds bespeeld wordt.

Misschien verklapt dit iets over de verschillende soorten mechanieken waarmee Liszt in zijn tijd in contact kwam? En op welke manier die invloed hadden op zijn pianospel. Dit is een interessante vraag. Het Weens mechaniek werkt gedeeltelijk anders dan het hedendaagse vleugelmechaniek en dus om een aangepaste speelstijl vraagt voor een vloeiend pianospel.

De Bösendorfer-vleugel waar Liszt les op gaf

De Bösendorfer-vleugel waar Liszt les op gaf

Het componeerbureau, voorzien van een uitschuifbaar drie-octaafs studieklavier, door Bösendorfer ontwikkeld speciaal voor Liszt

Het componeerbureau, voorzien van een uitschuifbaar drie-octaafs studieklavier, door Bösendorfer ontwikkeld speciaal voor Liszt

Ivoren toetsen herstellen

Ivoren toetsen herstellen

Ivoor is een natuurlijk materiaal afkomstig van de slagtanden van dieren. Het is poreus, glad en koel, en heeft een aangename grip, omdat het vocht opneemt. Door zijn herkomst is ivoor een schaars en zeldzaam luxe-materiaal dat sinds de prehistorie tot op vandaag gebruikt wordt voor juwelen, sculpturen en snijwerk.

Het ivoren beleg op de toetsen van je piano kan na verloop van tijd loskomen of beschadigd geraken. Dat ontsiert het instrument. Maar het is prima mogelijk om het te herstellen.

Herstelling van ivoren beleg van Blüthner vleugelpiano voor klant uit Hasselt

Frédéric Chopin had kleine handen

Frédéric Chopin had kleine handen

2ad4ba2e25c985557cb59b422163eaa3.jpg

À propos: dit is een eerste artikel in de nieuwe categorie 'Ken Uw Klassiekers'. Regelmatig kom ik in contact met weetjes en tussendoortjes over de klassieke pianomuziek, zijn componisten en vertolkers. Kortom de kleine grote details, wil ik hier graag met u delen.

In het cd-boekje van de compilatie 'Frédéric Chopin - eerste kennismaking/integrale werken' (EMI Classics), een nietszeggende verzamelaar zou u denken, staat een prachtige tekst geschreven over de componist, zijn werk en leven. Naast uitleg over de verschillende stijlvormen waarin Chopin veeltallig componeerde (wals, mazurka, polonaise, ...) staat een belangrijke tekst over de kleine handen van Chopin, waarover ik elders nog niets had gelezen. Ik citeer:

Tijdgenoten zeggen dat Chopin (1810-1849) kleine handen had. Volgens pianisten had hij zelfs zoals de meeste mensen een zwakke vierde vinger. Chopin wist dat en schreef spottend in een brief dat hij er evenmin iets aan kon veranderen als aan de vorm van zijn neus. Pianist Stephan Heller was verbaasd: "Het was verbluffend om te zien hoe één van deze kleine handjes een derde van het klavier kon omspannen. Als de kaken van een slang die op het punt staat om een konijntje te verslinden."

De kleine handen van Chopin hebben ook tot misverstanden geleid. Zo meenden sommigen dat hij de kracht niet had om een sterke en zware passage lang vol te houden. Het tegendeel is waar: Chopin wilde dergelijke krachttoeren niet in zijn muziek. Zijn pianobenadering en interpretatie waren zo anders, zo ongewoon voor zijn tijd, dat men hem niet altijd kon volgen. Zijn luisteraars begrepen niet dat hij zich met opzet inhield, om meer effect in zijn interpretatie te leggen. De componist Saint-Saëns zag het juist: "Chopin is geen krachtpatser. Hij geeft de voorkeur aan soepel spel, dat daarom echter nog niet minder energiek hoeft te zijn."

De Kleine Ring

De Kleine Ring

yannick-wijnants_de-kleine-ring_atelier-herkenrode.jpg

De Kleine Ring kwam langs voor een interview ten huize Atelier Herkenrode/Yannick Wijnants. Lees het volledige artikel.

Dag van de Ambachten

Dag van de Ambachten

dag-van-de-ambachten.jpg

Deelnemen aan de Dag van de Ambachten was voor Atelier Herkenrode een mooie gelegenheid om voor de eerste keer de deuren open te zetten voor publiek. 

Bezoekers kregen de mogelijkheid om infosessies bij te wonen en inzicht te krijgen in de processen en technieken bij Atelier Herkenrode. Bedankt aan iedereen voor de geweldige opkomst.

Interview Radio 2 Limburg

Interview Radio 2 Limburg

Eva Droogmans van Radio 2 Limburg bezoekt Atelier Herkenrode voor een interview! We hadden veel plezier met praten en uitleggen over restauratie en hoe het werkt. Hier staat ze naast de Pleyel-concertpiano uit 1885.