Boedapest, stad van Franz Liszt

Boedapest, stad van Franz Liszt

 Het Liszt Ferenc Memorial Museum, tegenwoordig de 'oude academie'

Het Liszt Ferenc Memorial Museum, tegenwoordig de 'oude academie'

In de lente van 2018 reisde ik enkele dagen af naar Boedapest in Hongarije. 

De geest van componist Franz Liszt (1811-1886) hangt er nog steeds rond te dwarrelen na meer dan een eeuw. Voornamelijk het Liszt Ferenc Memorial Museum en de Liszt Academy blijven walhalla's voor iedereen die dichter wil raken bij de essentie van het fenomeen Liszt.

Het mysterie rond de sterpianist - een echte vedette tijdens zijn leven - werd alleen nog groter toen ik voet zette in zijn vertrek op het eerste verdiep van de 'oude academie' (nu het Memorial Museum) waar hij de 6 laatste jaren van zijn leven doorbracht. Als oprichter van de academie gaf hij er les maar vroeg er nooit een cent voor in de plaats. In ruil hiervoor kon hij er kosteloos verblijven.

Tussen de talloze unieke klavierinstrumenten die ofwel op zijn aanvraag werden vervaardigd, ofwel hem werden aangeboden door klavierbouwers, stond ook een onopvallende Bösendorfer-vleugel, maar wel een heel speciale. Dit instrument met Weens mechaniek was de piano waar Liszt zijn lessen op gaf. De kennis, ervaring en kunst werden dus via dit instrument doorgegeven. Volgens wat ik kon waarnemen was het instrument degelijk gerestaureerd, en men kon mij vertellen dat de piano bij gelegenheden nog steeds bespeeld wordt.

Misschien verklapt dit iets over de verschillende soorten mechanieken waarmee Liszt in zijn tijd in contact kwam? En op welke manier die invloed hadden op zijn pianospel. Dit is een interessante vraag. Het Weens mechaniek werkt gedeeltelijk anders dan het hedendaagse vleugelmechaniek en dus om een aangepaste speelstijl vraagt voor een vloeiend pianospel.

 De Bösendorfer-vleugel waar Liszt les op gaf

De Bösendorfer-vleugel waar Liszt les op gaf

 Het componeerbureau, voorzien van een uitschuifbaar drie-octaafs studieklavier, door Bösendorfer ontwikkeld speciaal voor Liszt

Het componeerbureau, voorzien van een uitschuifbaar drie-octaafs studieklavier, door Bösendorfer ontwikkeld speciaal voor Liszt

Frédéric Chopin had kleine handen

Frédéric Chopin had kleine handen

2ad4ba2e25c985557cb59b422163eaa3.jpg

À propos: dit is een eerste artikel in de nieuwe categorie 'Ken Uw Klassiekers'. Regelmatig kom ik in contact met weetjes en tussendoortjes over de klassieke pianomuziek, zijn componisten en vertolkers. Kortom de kleine grote details, wil ik hier graag met je delen.

In het cd-boekje van de compilatie 'Frédéric Chopin - eerste kennismaking/integrale werken' (EMI Classics), een nietszeggende verzamelaar zou je denken, staat een prachtige tekst geschreven over de componist, zijn werk en leven. Naast uitleg over de verschillende stijlvormen waarin Chopin veeltallig componeerde (wals, mazurka, polonaise, ...) staat een belangrijke tekst over de kleine handen van Chopin, waarover ik elders nog niets had gelezen. Ik citeer:

Tijdgenoten zeggen dat Chopin (1810-1849) kleine handen had. Volgens pianisten had hij zelfs zoals de meeste mensen een zwakke vierde vinger. Chopin wist dat en schreef spottend in een brief dat hij er evenmin iets aan kon veranderen als aan de vorm van zijn neus. Pianist Stephan Heller was verbaasd: "Het was verbluffend om te zien hoe één van deze kleine handjes een derde van het klavier kon omspannen. Als de kaken van een slang die op het punt staat om een konijntje te verslinden."
De kleine handen van Chopin hebben ook tot misverstanden geleid. Zo meenden sommigen dat hij de kracht niet had om een sterke en zware passage lang vol te houden. Het tegendeel is waar: Chopin wilde dergelijke krachttoeren niet in zijn muziek. Zijn pianobenadering en interpretatie waren zo anders, zo ongewoon voor zijn tijd, dat men hem niet altijd kon volgen. Zijn luisteraars begrepen niet dat hij zich met opzet inhield, om meer effect in zijn interpretatie te leggen. De componist Saint-Saëns zag het juist: "Chopin is geen krachtpatser. Hij geeft de voorkeur aan soepel spel, dat daarom echter nog niet minder energiek hoeft te zijn."

Ivoren toetsen herstellen

Ivoren toetsen herstellen

Ivoor is een natuurlijk materiaal afkomstig van de slagtanden van dieren. Het is poreus, glad en koel, en heeft een aangename grip, omdat het vocht opneemt. Door zijn herkomst is ivoor een schaars en zeldzaam luxe-materiaal dat sinds de prehistorie tot op vandaag gebruikt wordt voor juwelen, sculpturen en snijwerk.

Het ivoren beleg op de toetsen van je piano kan na verloop van tijd loskomen of beschadigd geraken. Dat ontsiert het instrument. Maar het is prima mogelijk om het te herstellen.

Herstelling van ivoren beleg van Blüthner vleugelpiano voor klant uit Hasselt

De Kleine Ring

De Kleine Ring

yannick-wijnants_de-kleine-ring_atelier-herkenrode.jpg

De Kleine Ring kwam langs voor een interview ten huize Atelier Herkenrode/Yannick Wijnants. Lees het volledige artikel.

Dag van de Ambachten

Dag van de Ambachten

Deelnemen aan de Dag van de Ambachten was voor Atelier Herkenrode een mooie gelegenheid om voor de eerste keer de deuren open te zetten voor publiek. Bezoekers kregen de mogelijkheid om infosessies bij te wonen en inzicht te krijgen in de processen en technieken bij Atelier Herkenrode. Bedankt aan iedereen voor de geweldige opkomst.

Interview Radio 2 Limburg

Interview Radio 2 Limburg

Eva Droogmans van Radio 2 Limburg bezoekt Atelier Herkenrode voor een interview! We hadden veel plezier met praten en uitleggen over restauratie en hoe het werkt. Hier staat ze naast de Pleyel-concertpiano uit 1885.